Đồng Tháp Mười Xưa Và Nay Có Gì Thay Đổi

dong-thap-muoi

Đồng Tháp Mười Xưa Và Nay Có Gì Thay Đổi

Từ một vùng đất hoang hóa, ngập nước, Đồng Tháp Mười giờ là trung tâm kinh tế của cả Miền Tây nam Bộ. Hãy cùng tìm hiểu về cùng đất này nhé.

Đồng Tháp Mười Thuộc Tỉnh Nào

Có lẽ bà con đã nghe qua đâu đó địa danh Đồng Tháp Mười. Nhưng chính xác nó nằm ở đâu chưa chắc nhiều người có thể trả lời chính xác. Theo Wikipedia Tiếng Việt, Đồng Tháp Mười là tên gọi chỉ một vùng đất ngập nước rộng lớn trải dài trên ba tỉnh Long An, Tiền Giang, Đồng Tháp. Thủ phủ của vùng là thị xã Kiến Tường của tỉnh Long An.

ban-do-dong-thap-muoi
Đồng Tháp Mười trả dài trên 3 tình An Giang, Tiền Giang, Đồng Tháp

Theo số liệu được công bố chính thức, tổng diện tích của vùng Đồng Tháp Mười là 5.300km vuông. Hệ sinh thái của vùng này rất đa dạng. Tiêu biểu nhất là hệ sinh thái rừng tràm. Tiếp đến là hệ sinh thái đồng cỏ ngập nước, các loài sen, súng…Đây có lẽ là vùng có sự đa dạng sinh học cao nhất ở nước ta với rất nhiều loại động, thực vật trên cạn, dưới nước và cả lưỡng cư.

Như vậy, Đồng Tháp Mười không phải là một địa danh hành chính mà là một địa danh chỉ vùng. Nó là vùng đất hoang vu, ngập nước, có ranh giới không rõ ràng và giáp ranh với Campuchia. Người Việt di dân đến đây để khai hoang, mở ấp từ thế kỉ thứ XIX dưới triều Nguyễn.

Tại Sao Gọi Là ” Đồng Tháp Mười “

Nguồn gốc tên gọi trong dân gian

Cho đến nay cái tên ” Đồng Tháp Mười ” xuất phát từ đâu vẫn còn rất nhiều tranh cãi. Tuy nhiên đa phần các học giả đều đồng ý với nhau rằng tên gọi này gồm 2 phần chính. ” Đồng ” là danh từ chung chỉ cánh đồng, vùng đất hoang hóa, ngập nước. Còn ” Tháp Mười ” chính là phần gây ra nhiều tranh cãi nhất.

  • Giả thuyết 1: Ngày xưa vùng này thuộc một quốc gia cổ rất giàu có. Mỗi vua cai trị đất nước đều xây cho mình một ngôi tháp để làm nơi yên nghỉ. ” Tháp Mười ” chính là ngôi tháp của vị vua thứ 10.
  • Giả thuyết 2: Ở vùng này có ngôi tháp cổ có 10 tầng.

Theo cụ Vương Hồng Sển, trong dân gian vẫn còn truyền tai nhau về kho báu trong vùng này. Truyền thuyết này bắt nguồn từ tin đồn rằng tòa tháp này là nơi chôn cất vị vua kia cùng nhiều cung tầng mỹ nữ cũng như vô số vàng bạc, châu báu.

Vi-sao-goi-la-dong-thap-muoi
Ngôi tháp 10 tầng được xây dừng năm 1957 tại Gò Tháp

Nguồn gốc tên gọi theo sử liệu chính thống

Tên gọi Đồng Tháp Mười xuất hiện trên các sử liệu chính thống với các tên gọi khác nhau như sau:

  • Sách Gia Định Thành Thông Chí của Trịnh Hoài Đức ( 1820 ) ở tập thượng có ghi địa danh này dưới tên gọi là ” Vô-Trà-Ôn” và ” Chằm Lớn
  • Sách Đại Nam Nhất Thống Chí-Lục Tỉnh Nam Việt, ở tập trung có ghi vùng này dưới tên gọi là ” Chằm Mãng Trạch ” và ” Hồ Pha Trạch
  • Bản đồ của Pháp vẽ năm 1860 ( để thi hành hòa ước nhâm tuất ) vùng này được ghi là Plaine inondée couverte d’herbe ( Vùng đất ngập nước đầy cỏ ). Sau đó họ ghi gọn là là Plaine des Joncs ( tức là cánh đồng cỏ bàng ).
  • Châu Bảng Triều Nguyễn ( CB số 287, tờ 1 đến tờ 3) ngày 1 tháng 3 năm Tự Đức thứ XVIII (tức ngày 27-3-1865).  Trong đoạn báo cáo về Thiên Hộ Dương vùng này bắt đầu được ghi với tên hán việt là ” Vãng Tháp ” hoặc ” Thập Tháp “.
  • Công báo Nam Kỳ thuộc Pháp, đưa tin ngày 14-7-1886 đã chiếm được Tháp Mười.

Kể từ đó cái tên Tháp Mười được viết bằng chữ quốc ngữ được sử dụng chính thức trong các văn bản của triều Nguyễn. Tuy nhiên lúc này người ta thường sử dụng chữ ” đồng Tháp Mười ” với chữ ” đồng ” không viết hoa.

Đến thời kỳ Mỹ chiếm đóng thì họ dùng cái tên tiếng anh là ” Plain of reeds ” để chỉ chung cho vùng đất này bao gồm luôn phần đất của Campuchia. Những người Việt yêu nước có tinh thần tự tôn cao nên dùng chữ ” Dong Thap Muoi ” để xác định chính xác vùng đất chỉ thuộc Việt Nam.

Lâu dần cụm từ ” Đồng Tháp Mười ” với chứ ” Đồng ” viết hoa được dân ta sử dụng để chỉ chính xác vùng đất này.

Lộc Trời Mùa Nước Lũ

Với hệ sinh thái đặc trưng là những cánh đồng ngập nước. Vì vậy không đâu có sản lượng tôm cá, lươn, rắn…tự nhiên nhiều như ở đây. Đặc biệt là vào mùa nước nổi. Người dân nơi đây vẫn duy trì thói quen chuẩn bị đồ nghề để thu hoạch lộc trời mỗi năm vào mùa nước về.

Lúc nước tràn bờ cũng là lúc cuộc sống của người dân quê nới đây tất bật nhất. Những con nước từ đầu nguồn đổ về đem theo lượng phù sa khá lớn để bồi đắp thêm cho những cánh đồng thêm màu mỡ. Cùng với đó là rất nhiều tôm,cá…Chỉ cần con ghe nhỏ với miếng lưới là bà con dễ dàng kiếm được vài chục ký cá linh, cá chốt, cá lóc đồng…Vì là cá thiên nhiên nên được thương lá thu mua với giá cao. Mỗi ngày một người dân ở đây có thể thu được cả hàng triệu đồng nhờ vào nguồn lợi mà họ gọi là “ lộc trời ” này.

dong-thap-muoi
Người dân đánh bắt cá mùa nước nổi

Ngoài ra các loai rau dại mùa nước nổi cũng góp phần đem đến cho bà con nguồn lợi kinh tế rất lớn. Bông điên điển được các nhà hàng rất ưu chuộng. Lẩu cá linh nấu bông điên điển là món ăn luôn được thực khách lựa chọn nếu có dịp du lịch về miền tây. Ngó sen, ngó súng chấm mắn kho cũng là món ăn tuyệt vời mùa nước nổi mà bà con nên thưởng thức qua.

Một số loại cỏ dại mùa nước nổi gần đây rất được thực khách ưu chuộng phải kể đến nữa là năn bộp, bồn bồn…

Mùa nước nổi miền tây có gì đặc sắc

Với ưu điểm là từ thiên nhiên 100%, vì vậy các sản vật mùa nước nổi đang ngày càng được thực khách tìm mua. Từ đó góp phần nâng cao đời sống kinh tế cho bà con nông dân nơi đây.

Đặc Sản Đồng Tháp Mười

Các sản phẩm từ sen

Tháp Mười đẹp nhất bông sen

Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ

Về Đồng Tháp Mười bạn dễ dàng bắt gặp những cánh đồng sen bao la, thơm ngát. Cây sen đã đi vào đời sống người dân nời đây ở mọi lĩnh vực. Từ âm nhạc, hội họa đến ẩm thực và cuộc sống thường nhật của mọi người.

cach-lam-hat-sen-say-gion-tai-nha
Hạt sen sấy của Đặc Sản Sen Hồng

Chính vì vậy Sen Hồng-Đồng Tháp Mười là đặc sản riêng biệt mà không dễ gì tìm được ở những vùng, miền khác. Người dân quê đã rất khéo léo, sáng tạo để tạo ra những sản phẩm từ sen hồng như trà tim sen, trà củ sen, hạt sen sấy, hồng sen tửu…Những sản phẩm này đang được thị trường rất ưu chuộng

Các sản phẩm độc đáo từ cây sen củ vùng Đồng Tháp Mười 

Các loại khô, mắm

Khi nhắc đến đặc sản Đồng Tháp Mười thì chắc chắn không thể bỏ qua các khô, mắm nơi đây. Đây chính là đặc sản thể hiện rõ nhất đời sống của cư dân vùng nước nổi.

Với diện tích đất ngập nước lớn, có thể dễ hiểu lượng tôm, cá, chuột, rắn…ở vùng này nhiều đến mức nào. Bạn có thể dễ dàng kiếm được mớ tôm, mơ cá để chuẩn bị cho bữa cơm chiều mà không tốn quá nhiều công sức. Nhiều lúc cá nhiều quá ăn không thể hết trong ngày một, ngày hai. Từ đó bà con nghĩ ra cách làm sạch, ướp muối rồi đem phơi làm khô hoặc ủ mắm để có thể ăn dần.

kho-ca-loc-1-nang
Những con khô cá lóc đồng vùng Đồng Tháp Mười có kích thước rất lớn

Các món khô, mắm nổi danh của vùng đất này phải kể đến như:

  • Khô cá lóc
  • kho cá sặc bổi
  • mắm cá lóc
  • mắm cá linh
  • khô rắn
  • khô chuột
  • khô nhái

Lúc đầu khô, mắm chỉ là món ăn của dân cầy, tá điền…Nhưng về sau nó thành một thứ đặc sản mà cả nhà giàu muốn ăn cũng chưa chắc có được.

Mật ong rừng tràm thiên nhiên

Như đã giới thiệu hệ sinh thái chính của vùng này là hệ sinh thái rừng tràm. Những rừng tràm ngập nước bạt ngàn chính là hình ảnh đặc trưng của Đồng Tháp Mười. Vì vậy mà mật ong rừng tràm  chính là đặc sản rất quý được thiên nhiên ban tặng cho nơi dây.

mat-ong-rung-tram
Người dân thu hoạch mật ong trong rừng tràm

Mật ong rừng tràm có những đặc tính rất nổi bật:

  • Có mùi thơm đặc trưng của hoa tràm
  • Có màu vàng óng anh, trong suốt, độ kết dính cao
  • Vị ngọt thanh, không bị kết tinh khi bảo quản trong tủ lạnh

Đây là đặc sản rất giá trị kình tế. Vì vậy bà con nơi đây đang từng bước giữ gìn và phát triển nó nhiều hơn nữa

Người Đồng Tháp Mười Làm Kinh Tế

Từ một vùng đất ngập nước hoang hóa, Đồng Tháp Mười giờ là vựa lúa gạo lớn nhất cả nước. Bước chuyển mình đó có được là nhờ những đợt khai hoang rầm rộ vào thập niềm 1970, 1980. Nó giúp nước ta từ một nước thiếu ăn trở thành cường quốc số 1 thế giới về xuất khẩu lúa gạo.

Người Đồng Tháp Mười nói riêng và miền tây nói chung đang ngày càng đổi mới để nâng cao cao đời sống. Họ sẵn sàng tiếp nhận các phương thức canh tác kiểu mới để góp phần nâng cao năng suất. Từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế từ thành quả lao động.

dac-san-dong-thap
Một gian hàng trưng bày các sản phẩm của Đồng Tháp Mười

Bản tính sáng tạo của người dân nơi đây cũng không thể bỏ qua khi nói về những thành tựu kinh tế của vùng. Từ các sản vật quê nhà họ đã sáng tạo ra các sản phẩm mang tầm vóc to lớn hơn. Các sản phẩm như bánh phồng tôm Sa Giang, bột Bích Chi… là những sản phẩm được xuất khẩu đến rất nhiều nước trên thế giới.

Các sảm phẩm của thế hệ sau còn hứa hẹn nhiều hơn nữa về diện mạo kinh tế cho vùng. Trái cây sấy Nam Huy, Bánh kẹo Tư Bông…đang được thị trường rất ưu chuộng.

Ngoài ra với hệ thống kênh rạch chằng chịt, Đồng Tháp Mười nổi lên là điểm đến lý tưởng có các tour tham quan. Các khu du lịch như Tràm Chim, Gò Tháp, Gáo Giồng…đang được các bạn trẻ lựa chọn nhiều hơn.

Có thể nói, sức sống mãnh liệt từ một nới hoang hóa đang nổi dậy nhiều hơn lúc nào hết. Người Đồng Tháp Mười giờ đây đang làm chủ vận mệnh của mình. Họ sẽ hướng đến một tương lai tươi đẹp phía trước.